การประกาศวันหยุดตามประเพณีมีหลักเกณฑ์อย่างไร

ถามว่า การประกาศวันหยุดตามประเพณีมีหลักเกณฑ์อย่างไร และเมื่อประกาศแล้วนายจ้างจะตกลงกับลูกจ้างให้หยุดวันอื่นชดเชยได้หรือไม่ เพียงใด?


คำตอบ นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไปต้องประกาศกำหนดวันหยุดตามประเพณี ให้ลูกจ้างทราบล่วงหน้าปีหนึ่งไม่น้อยกว่า 13 วัน โดยรวมวันแรงงานแห่งชาติและให้ประกาศ กำหนดจากวันหยุดราชการประจำปี วันหยุดทางศาสนาหรือขนบธรรมเนียมประเพณีท้องถิ่น และให้หยุดชดเชยในวันทำงานถัดไป หากตรงกับวันหยุดประจำสัปดาห์ของ ลูกจ้างตาม ม.29 แห่งพรบ.คุ้มครองแรงงานฯ

ทั้งนี้ก็เพื่อให้ลูกจ้างได้ทราบล่วงหน้าจะได้วางแผนในวันหยุดไปร่วมเฉลิมฉลอง ในวันสำคัญของชาติหรือศาสนาหรือ ขนบธรรมเนียมประเพณี อันเป็นการส่งเสริมอนุรักษ์ประเพณีสำคัญอีกทางหนึ่งด้วย และการกำหนดวันหยุด นายจ้างไม่จำต้องตกลงกับลูกจ้างเพราะเป็นหน้าที่ตามกฎหมายและไม่มีรูปแบบ แม้กรรมการผู้มีอำนาจของนายจ้างที่เป็นนิติบุคคล จะไม่ได้ลงลายมือชื่อในประกาศ ก็ไม่เป็นโมฆะ ฎีกาที่ 1850/2544

แต่ถ้านายจ้างประกาศให้ลูกจ้างหยุดแล้วต่อมาจะเปลี่ยนวันหยุดเป็นวันหยุดตามประเพณีอื่นที่ยังไม่ประกาศ ไม่อาจทำได้ เว้นแต่ลูกจ้างจะยินยอมเพราะถือว่าเป็นสภาพการจ้างตามกฎหมายแล้ว

เมื่อนายจ้างประกาศวันหยุดแล้วอาจตกลง กับลูกจ้างให้หยุดวันอื่นชดเชยหรือให้ลูกจ้างทำงานแต่จ่ายค่าทำงานในวันหยุดได้ หากลูกจ้างทำงานที่มีลักษณะหรือสภาพ ของงานตามกฎกระทรวงฉบับที่ 4 ออกตาม ม.29 แห่งพรบ.คุ้มครองแรงงานฯ เช่น งานในกิจการโรงแรม ร้านอาหาร สถานพยาบาล งานขนส่ง เป็นต้น

 (หากนายจ้างประกาศวันหยุดแล้วตาม.25 ห้ามมิให้นายจ้างให้ลูกจ้างทำงาน เว้นแต่จะเข้าข้อยกเว้นตามกฎหมาย หากลูกจ้างมาทำ นายจ้างก็ต้องจ่ายค่าจ้างตาม ม 56(2)ในอัตราตามม.62 แต่ หากไม่นายจ้างมิได้จัดให้หยุดตามประกาศหรือจัดให้หยุดน้อยกว่าที่กฎหมาย กำหนดก็ต้องจ่ายค่าทำงานฯตามม.64)

 หากนายจ้างไม่ได้ประกอบกิจการหรือเป็น งานตามกฎกระทรวงดังกล่าวฯ นายจ้างจะให้ลูกจ้างมาทำงานในวันหยุดตาม ประเพณีและให้หยุดวันอื่นทดแทน ไม่ได้ เช่น กิจการผลิตหรืองานผลิตชิ้นส่วนคอมพิวเตอร์ งานก่อสร้าง เป็นต้น หากนายจ้างมีคำสั่งให้ลูกจ้างมาทำงานในวัน หยุดและให้ลูกจ้างไปหยุดวันอื่นชดเชย ย่อมเป็นคำสั่งไม่ชอบ เช่น

 นายจ้างมีคำสั่งให้ลูกจ้างมาทำงานวันที่ 7 เม.ย.ซึ่งเป็นวันหยุดชดเชยวันหยุดตามประเพณีวันที่ 6(วันจักรี) เพื่อไปชดเชยวันที่ 12 เม.ย.ซึ่งเป็นวันทำงาน การที่ลูกจ้างมาทำงานวันที่ 7 เม.ย.ครึ่งวัน(ซึ่งเป็นคุณแก่นายจ้าง) และครึ่งวันหลังไม่ทำงานก็ไม่ถือว่าลูกจ้างละทิ้งหน้าที่/เป็นการฝ่าฝืนคำสั่งนายจ้างที่ชอบด้วย กฎหมายและเป็นธรรมเพราะเป็นคำสั่งที่ไม่ชอบ เทียบฎีกาที่ 4321-23/2548

 อนึ่ง แม้กฎหมายมิได้กำหนดนายจ้างไม่ส่ง ประกาศวันหยุดตามประเพณีให้พนัก งานตรวจแรงงานก็ตาม แต่หากลูกจ้างหรือ สหภาพแรงงานเห็นว่านายจ้างประกาศวัน หยุดไม่ชอบจึงร้องเรียนให้พนักงาน ตรวจแรงงานตรวจสอบหรือพนักงาน ตรวจแรงงานไปตรวจพบเองเห็นว่านายจ้างประกาศฯไม่ชอบ เช่น นายจ้างประกาศน้อยกว่า 13 วัน หรือประกาศโดยไม่กำหนดจากวันหยุดราชการฯ ตามม.29 วรรค 2 เป็นต้น พนักงานตรวจแรงงานก็มีอำนาจสั่งให้ นายจ้างประกาศกำหนดวันหยุดตามประเพณีให้ถูกต้องภายในเวลาที่กำหนดตามม. 139(3) แห่งพรบ.คุ้มครองแรงงานฯได้

สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัดเชียงใหม่ ที่ตั้ง ศาลากลางจังหวัด ชั้น 2 ถนนโชตนา ตำบลช้างเผือก อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 50300
โทรศัพท์/โทรสาร 053 890 472     อีเมล์ chiangmai@labour.mail.go.th